Γράφει η Μαρία Βονάτσου

Η φύση είναι παντού, αλλά αγαπά να κρύβεται ! Μα σαν τη γυρέψεις φανερώνεται («Φύσις κρύπτεσθαι φιλεί» κατά τον Ηράκλειτο) κ αι πως αλλιώς μπορεί κανείς ν’ ανακαλύψει και να εξερευνήσει τον υπόγειο πλούτο τούτου του τόπου, αν δεν παρακολουθήσει πρώτα ένα Σεμ ινάριο Εξερευνητικής Σπηλαιολογίας.

Έτσι στις 20 Απριλίου 2009, στις 9 η ώρα το πρωί συγκεντρώθηκαν στο γραφείο του Σπηλαιολογικού Συλλόγου Σάμου «Ο Ευπαλίνος» απ’ όλο το νησί, 9 μελλοντικοί σπηλαιοεξερευνητές (μία εκ των οποίων και η γράφουσα) με τον μικρότερο της ομάδας, τον εντεκάχρονο Ιάσωνα, για να παρακολουθήσουν εξαήμερο και αρκετά απαιτητικό Σεμινάριο Εξερευνητικής Σπηλαιολογίας 1ου επιπέδου.

Το σεμινάριο διοργάνωσε ο Σύλλογος μας σε συνεργασία με τον σπηλαιολογικό Σύλλογο ΣΕΛΛΑΣ και τη Σπηλαιολογική Ομοσπονδία Ελλάδας (Σ.Ο.Ε.).

Αφού έγιναν οι συστάσεις με τους εκπαιδευτές, (και τυράννους όπως αποδείχτηκε στην πορεία του σεμιναρίου), τον Νίκο Μητσάκη ιδρυτικό μέλος του ΣΕΛΛΑΣ και πρόεδρο της ΣΟΕ και την Βίκυ Κωσταντιάδη μέλος του ΣΕΛΛΑΣ, καθώς και με τους Βοηθούς Εκπαιδευτών και δραστήρια μέλη του Συλλόγου μας Σταμάτη Παγωνδιώτη, Μανώλη Τριανταφύλλου, Κώστα Δεμερτζή και Βαγγέλη Αναστασίου, ξεκίνησε το ταξίδι στον περιπετειώδη κόσμο της σπηλαιοεξερεύνησης, μιας και ο Νίκος (όπως όλοι ήθελε να τον αποκαλούμε) μας έβαλε από την πρώτη κιόλας μέρα στην δράση!

Στο γεφύρι του χωριού Μυτιληνιοί ύψους 10 μέτρων, που η ιστορία του ξεκινάει από την περίοδο της Ηγεμονίας και μέσα στην άγρια βλάστηση και τους ήχους από το κελαριστό ρυάκι λίγο ποιο πέρα, ξεκίνησε η πρώτη επαφή για τους περισσότερους από μας με τον σπηλαιολογικό εξοπλισμό, την ορολογία των υλικών και την χρησιμότητά τους καθώς και όλων των κανόνων τήρησης ασφαλείας και προστασίας τόσο του εαυτού μας όσο και των σπηλαίων.

Μετά από αρκετές προσπάθειες και με την συνεχή επίβλεψη του Νίκου και της Βίκυς, και αφού καταφέραμε να φοράμε επιτέλους σωστά τον εξοπλισμό μας, με την σωστή σειρά και χωρίς να έχουμε δεθεί μεταξύ μας αντί να δεθούμε στο σχοινί, άρχισε η αναρρίχηση και καταρρίχηση από το πεδίο με σχοινιά που είχαν προετοιμάσει οι βοηθοί όση ώρα εμείς μαθαίναμε την χρήση του αναβατήρα και καταβατήρα.

Ο ενθουσιασμός όλων απερίγραπτος όταν φτάναμε στην κορυφή του γεφυριού και η έξαψη μας ακόμη μεγαλύτερη καθώς γλιστρούσαμε σαν τις αραχνίτσες πάνω στο σχοινί για να κατέβουμε και μετά ξανά πάνω για ν’ ακολουθήσει άλλη μια καταρρίχηση, ώστε να βελτιώνουμε όλο και περισσότερο την τεχνική μας και να εξοικειωθούμε ολοένα και περισσότερο με τον εξοπλισμό μας και το σχοινί.

Κατάκοποι αργά το μεσημέρι και καταπιασμένοι συγκεντρωθήκαμε στο γραφείο του συλλόγου μας, για να συζητήσουμε τις εντυπώσεις μας και να τονιστούν τα λάθη μας με τους εκπαιδευτές, όσοι από μας φυσικά είχαν το κουράγιο για συζήτηση μιας και η όρεξη για παϊδάκια και καλό κρασάκι για να ολοκληρωθεί η τόσο έντονη μέρα, υπερίσχυε της όρεξης για γνώση!

Την επομένη το πρωί όλοι πάλι συγκεντρωθήκαμε στο γραφείο του Συλλόγου ξεκούραστοι και με μεγάλη ανυπομονησία, γιατί θα κάναμε την πρώτη μας καταρρίχηση με σχοινιά σε σπήλαιο! Είχε επιλεχτεί για την εκπαίδευση μας το σπήλαιο της «Νεροτρουβίας».

Πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον σπήλαιο αφού συνδυάζει ένα πολύ όμορφο και εντυπωσιακό σταλακτιτικό και σταλαγμιτικό διάκοσμο, με δυνατότητα εξερεύνησης λόγω της λαμβυρινθώδους μορφολογίας του.

Όση ώρα ο Νίκος και τα άλλα παιδιά «αρμάτωναν» το σπήλαιο υφαίνοντας το πεδίο της δράσης μας, η Βίκυ, μας επέβλεπε καθώς φορούσαμε τον εξοπλισμό μας και είχε στο πρόγραμμα να μας μάθει σπηλαιολογικούς κόμπους, χρήσιμους και σημαντικούς για κάθε σπηλαιοεξερευνητή. Με πολύ κόπο μάθαμε να κάνουμε οχταρόκομπους, εννιαρόκομπους κ.λ.π χωρίς να δένουμε και τα χέρια μας μαζί και φυσικά δεν έλειψαν τα πειράγματα, τα γέλια και η συναγωνιστική διάθεση μεταξύ μας για το ποιος είναι ο ποιο επιδέξιος και γρήγορος στο πλέξιμο….των κόμπων φυσικά!

Αφού προετοιμαστήκαμε σωματικά και ψυχολογικά για την πρώτη μας βουτιά στα έγκατα της γης, ξεκίνησε η διείσδυση στη βαραθρώδη είσοδο του σπηλαίου ύψους 3,5 μέτρων αρχικά και στην πορεία ακολουθούσε καταρρίχηση ύψους 15 μέτρων.

Με την καθησυχαστική φωνή του Νίκου και με την επίβλεψη των άλλων παιδιών ένας, ένας έβαζε τον καταβατήρα στο σχοινί και γλιστρούσε στο βάραθρο, όχι πάντα ανώδυνα μιας και το νερό έχει διαβρώσει το σπήλαιο με το πέρασμα των χρόνων δίνοντας στον βράχο αιχμηρή, και λεπτή μορφή.

Όμως τι είναι λίγες μελανιές μπροστά στο λαβυρινθώδες σπήλαιο με περίπου 20 μικρές αίθουσες που ενώνονται μεταξύ τους κυκλωτικά, που μας περίμενε να το εξερευνήσουμε στο τέλος της καταρρίχησης!

Ακολουθώντας τα βέλη με τα οποία είχαν σημαδέψει τα βράχια οι πρώτοι σπηλαιοεξερευνητές επισκεπτόμασταν μια- μια τις αίθουσες με τόση έξαψη που δεν μας άγγιζε ούτε το κρύο ούτε η υγρασία, απλά μας συνεπήρε η ομορφιά των κρυμμένων τεχνουργημάτων της φύσης που δημιουργήθηκαν από την διάβρωση του νερού, κάνοντας μας να χάσουμε και την αίσθηση του χρόνου μιας και βγήκαμε στην επιφάνεια της γης ποια το σούρουπο!

Στην συγκέντρωση της ομάδας που ακολούθησε στο γραφείο του Συλλόγου όλοι θέλαμε να σχολιάσουμε και να κάνουμε χιλιάδες ερωτήσεις για την πρώτη μας αυτή εμπειρία με τους εκπαιδευτές μας και να μάθουμε τις έως τώρα επιδόσεις μας, πριν αρχίσει το φαγοπότι σε ταβερνούλα της περιοχής και πέσουμε κατάκοποι για ύπνο μιας και τα όσα κάναμε ως τώρα ήταν για «ζέσταμα» και το πρόγραμμα για τις επόμενες μέρες όπως αποδείχτηκε θα ήταν ποιο απαιτητικό!

Την επομένη μέρα ξεκινήσαμε χαλαρά με περιήγηση στα Αρχαία Υπόγεια Λατομεία του Δήμου Πυθαγορείου, τα οποία χάρη στην ενεργό δράση του Συλλόγου μας, που συνέβαλλε ώστε να ξεκινήσει ο καθαρισμός του περιβάλλοντα χώρου στα πλαίσια της δημιουργίας ενός Αρχαιολογικού Πάρκου ισάξιο της ιστορίας τους.

Έτσι, ξεκινήσαμε με μεγαλύτερη όρεξη για το πεδίο της εκπαίδευσης μας που ήταν το σπηλαιοβάραθρο του Κάστρου στον απέναντι λόφο με θέα τα ανοίγματα των Αρχαίων Λατομείων στη σειρά από τη μία, και από την άλλη η περιοχή του Πυθαγόρείου έως το Ηραίον με φόντο το γαλάζιο του ουρανού και της θάλασσας.

Η καταρρίχηση ήταν διαφορετικού χαρακτήρα απ’ τις άλλες μιας και περιέκλειε πολλές «αλλαγές» και «παρακάμψεις» ικανές να μπερδεύουν και τον ποιο εξοικειωμένο απ’ όλους μας με την τεχνική και απαιτούσε από μας πολύ προσοχή και συγκέντρωση καθώς και αρκετή ευελιξία για να μην βρεθούμε με ακόμη περισσότερες μελανιές στα πόδια και στα χέρια μας.

Φυσικά τα καταφέραμε και κει και παρ’ όλη την ταλαιπωρία μας έως ότου φτάσουμε στην αίθουσα του σπηλαίου το καταδιασκεδάσαμε όσο περιμέναμε να κατέβουν όλοι και να ξαναρχίσει το μαρτύριο της αναρρίχησης με τις «αλλαγές» και «παρακάμψεις» και τις φωνές του Νίκου και της Βίκυς που την συνόδευαν!

Και φυσικά αφού πάλι βράδυ βγήκαμε από τα έγκατα της γης το μόνο που θέλαμε ήταν να μαζέψουμε γρήγορα τον εξοπλισμό μας και να πάμε στην κοντινότερη ταβέρνα για καλό φαγητό και καλή συζήτηση για την εμπειρία της ημέρας με τους εκπαιδευτές μας, πριν μας κερδίσει η αγκαλιά του Μορφέα .

Την επομένη το πρωί άρχιζε σε όλους να έχει εμφανή σημάδια η εντατική εκπαίδευση που είχε προηγηθεί τις προηγούμενες τρεις μέρες και έτσι το πρόγραμμα εκπαίδευσης ήταν περισσότερο περιηγητικό σε σπήλαια της περιοχής Δ. Πυθαγορείου, ένα εκ των οποίων ήταν η «Τσακαλότρυπα».

Επόμενη στάση ήταν η περιοχή του Ηραίον και το σπήλαιο του «Βωβού» για μάθημα χαρτογράφησης, αφού πρώτα ηλιοκαήκαμε από τη πεζοπορία μέχρι να το βρούμε!

Και βέβαια δεν έλλειψε η απαθανάτιση του τοπίου από τους επίδοξους φωτογράφους της παρέας μιας και η θέα που απλώνονταν μπροστά μας ήταν μαγευτική! Η μέρα έκλεισε ήρεμα χαζεύοντας ένα υπέροχο δειλινό και προετοιμάζοντας τον εαυτό μας για την αυριανή μεγάλη καταρρίχηση στο σπηλαιοβάραθρο της Σαραντασκαλιώτισσας που βρίσκεται κρυμμένο σένα φαράγγι του Κέρκη στην περιοχή του Μαραθοκάμπου λίγα μόλις μέτρα από το ιστορικού ενδιαφέροντος σπήλαιο του Πυθαγόρα.

Έτσι νωρίς την άλλη μέρα το πρωί ξεκινήσαμε το οδοιπορικό για το εξίσου τόσο αθλητικού όσο και περιηγητικού και επιστημονικού ενδιαφέροντος σπηλαιοβαράθρου της Σαραντασκαλιώτισσας βάθους 60 μέτρων με την αρμόζουσα αυτοπεποίθηση που είχαμε αποκτήσει πλέον για μια τέτοια βαθιά καταρρίχηση στα έγκατα της γης και έχοντας μαζί μας τους τόσο έμπειρους εκπαιδευτές που μας εμψύχωναν συνεχώς.

Το «ζέσταμα» μας άρχισε με το ανέβασμα 300 και κάτι σκαλοπατιών εκ των οποίων τα τελευταία 40 (εξού και η ονομασία της σπηλαιοεκκλησιας που βρίσκεται στην είσοδο του σπηλαίου) αντιστοιχούσαν σε 80 κανονικά!

Να σημειώσω πως κατά την ανάβαση είχαμε φορτωθεί και όλο των εξοπλισμό τον δικό μας αλλά και όλα όσα χρειαζόταν για το αρμάτωμα του σπηλαιοβαράθρου, αλλά ευτυχώς η σαγηνευτική θέα της φύσης που αντικρίζαμε ανεβαίνοντας και η αγωνία μας για το τι μας περίμενε στο βάθους του σπηλαίου, ισορροπούσε την καταπόνηση και μας κρατούσε σε διέγερση καθ’ όλη την ανάβαση!

Αφού ξαποστάσαμε γύρω-γύρω από την εκκλησιά της Παναγίας στην είσοδο του σπηλαίου και φορτωμένοι μόνο πλέον με τον ατομικό μας εξοπλισμό και μπόλικη αδρεναλίνη, ξεκίνησε ένας-ένας το ταξίδι στα έγκατα του σπηλαίου μοιρασμένοι σε 2 ομάδες όσες είναι και οι είσοδοι του σπηλαιοβαράθρου οι οποίες καταλήγουν σε μια επιμήκη αίθουσα 30 μέτρων πλάτους και ύψους πάνω από 150 μέτρων!

Ευτυχώς κατά την καταρρίχηση δεν είχαμε πολλές αλλαγές και παρακάμψεις και γλιστρούσατε πάνω στο σχοινί με σχετική ευκολία χαζεύοντας παράλληλα και τον ιδιόμορφο διάκοσμο των πλαϊνών τοιχωμάτων του σπηλαίου.

Το αποκορύφωμα των πανέμορφων δημιουργημάτων της φύσης ήταν κρυμμένα στην αίθουσα στον πυθμένα του σπηλαίου που όλοι μετά από την πρώτη έκπληξη αντικρίζοντας το τόσο πλούσιο διάκοσμο από κυρίως κόκκινους και πορτοκαλί σταλακτίτες, σταλαγμίτες και τα αμέτρητα δολιχόποδα που κατοικούσαν εκεί, βαλθήκαμε να εξερευνήσουμε τις άλλες 2 μικρότερες αίθουσες γύρω από την κεντρική, στις οποίες για να περάσουμε έπρεπε να συρθούμε ανάμεσα στα ανώμαλης υφής σταλαγμιτικά που περιστοίχιζαν τα χαμηλά περάσματα σε αυτές και να κυλιστούμε σ ένα αρκετά επικλινές δάπεδο που η ύπαρξη του δικαιολογεί την διαφυγή των νερών που είναι υπαίτια για την διάνοιξη του βαράθρου με την πάροδο των χρόνων.

Η μικρή μας αυτή εξερεύνηση κράτησε ώρες μιας και οι σχηματισμοί που απλώνονταν μπροστά μας, μας ενέπνευσαν την φαντασία για άλλη μια φορά και θέλαμε όλοι ν αποθανατίσουμε την στιγμή!

Γεμάτοι εικόνες απίστευτης ομορφιάς αρχίσαμε την ανάβαση γιατί εκτός του ότι χάσαμε πάλι την αίσθηση του χρόνου, άρχισαν να χτυπάνε καμπανάκια οι βιολογικές μας ανάγκες όπως έντονη δίψα και πείνα, την υγρασία δε που θα έπρεπε να μας τρυπούσε τα κόκαλα την αγνοούσαμε επιδεικτικά χάρη στον ανάλογο ρουχισμό που είχαμε ευτυχώς προνοήσει να φοράμε!

Κατά την έξοδο μας στην αίθουσα της σπηλαιοεκκλησίας μας περίμεναν ζητωκραυγές από τα παιδιά που είχαν μείνει εκεί και όλοι πλέον μαζί συγκεντρωθήκαμε στα ριζά του Κέρκη σ’ένα κιόσκι αφιερωμένο στον αρχαίο φιλόσοφο και μαθηματικό Πυθαγόρα, για να μην σταματάμε να μιλάμε για τις εντυπώσεις μας!

Η κουβέντα συνεχίστηκε με τον ίδιο ενθουσιασμό και κατά την διάρκεια των οινοκατανύξεων αργότερα το ίδιο βράδυ σε ταβερνούλα του Μεσαίου Καρλοβάσσου.

Η επόμενη και ουσιαστικά τελευταία μέρα του Σεμιναρίου θα ήταν ποιο πολύ επαναληπτική των όσων μάθαμε τις προηγούμενες μέρες σ΄ένα πεδίο που «αρματώθηκε» στην περιοχή Ποτάμι του Δ. Καρλοβάσσου. Εκεί εξασκηθήκαμε στο ανεβοκατέβασμα πάνω στα σχοινιά και τελειοποιήσαμε όσο το δυνατόν περισσότερο την τεχνική μας αλλά και ένα υπέροχο μαύρισμα μιας και ο ήλιος έκαιγε ανελέητα εκείνη την μέρα!

Αφού ο Νίκος έκρινε πως είμαστε πλέον ικανοί στο ν’ ανεβοκατεβαίνουμε με αρκετή ευελιξία και τέχνη και δεν πλέκουμε τον εαυτό μας σπηλαιολογικό κόμπο στα σχοινιά, κατευθυνθήκαμε σε αίθουσα του Ναυταθλητικού Ομίλου Καρλοβάσσου (ΝΑΟΚ) για να δώσουμε και τις γραπτές μας εξετάσεις.

Φυσικά ένα τέτοιο Σεμινάριο Σπηλαιοεξερεύνησης δεν θα ολοκληρωνόταν χωρίς μια καλή εξερεύνηση στα μπαράκια της περιοχής μέχρι τελικής πτώσεως για να γιορτάσουμε την επιτυχία μας ως νέοι ποια Σπηλαιοεξερευνητές 1ου Επιπέδου, γεμάτοι όρεξη για την εξερεύνηση του κατά πολύ υποσχόμενου υπόγειου κόσμου του νησιού μας, που χάρη της ιδιαίτερης καρστικής μορφολογίας που έχει, κρύβει πολλά που περιμένουν ν’ ανακαλυφθούν και ν’ αναδειχτούν!

Το Σεμινάριο έκλεισε το άλλο πρωί με την αναχώρηση των εκπαιδευτών μας προς Αθήνα ανανεώνοντας το επόμενο ραντεβού μας στη Σάμο κατά την 12η Πανελλήνια Σπηλαιολογική Συνάντηση στις 3-4-5-6 Σεπτεμβρίου όπου και θα μας απονεμηθούν και τα πτυχία μας!

Τα 9 νέα «τσακαλάκια» είναι έτοιμα για δράση μαζί με τους παλαιότερους και έμπειρους σπηλαιολόγους του Συλλόγου μας για ν’ ανακαλύψουν ίσως το επόμενο ποιο εντυπωσιακό και ποιο βαθύ σπήλαιο στο νησί μας που θα κερδίσει τις εντυπώσεις στην σπηλαιολογική κοινότητα!

Ευχαριστούμε θερμά για άλλη μια φορά τον Νίκο Μητσάκη και την Βίκυ Κωσταντιάδη για την όρεξη τους να μας διδάξουν όλες τις σπηλαιοεξερευνητικές τους γνώσεις με τρόπο μοναδικό και διασκεδαστικό και για την αξιέπαινη υπομονή τους με μας μιας και ήμασταν αρκετά δύσκολοι μαθητές και πειραχτήρια!

Ευχαριστούμε επίσης όλα τα παιδιά του Συλλόγου που σαν Βοηθοί εκπαιδευτών συνέβαλλαν δυναμικά στην επιτυχή διεξαγωγή του σεμιναρίου αυτού, αλλά και όλων όσων συνέβαλλαν για την διοργάνωση του εξαρχής, καθώς και τον ΝΑΟΚ για την ένθερμη φιλοξενία του κατά την διάρκεια των γραπτών εξετάσεων μας.

δείτε περισσότερες φωτογραφίες